Không thể không phân tích một chút, năm mươi nghìn Mã quân là đến như thế nào vậy. Đội quân nòng cốt tất nhiên là năm nghìn tộc binh của Mã Chí Thư khi khởi binh. Ở trước trận chiến này, hầu như không bị tổn thất gì. Ở lần này, là các bộ tộc nhỏ tìm đến nương tựa. Bọn họ được Mã tộc thu nhận, trở thành lực lượng hậu bị của Mã tộc. Đội quân này có khoảng ba nghìn người, ý chí chiến đấu cũng rất mạnh.
Nhưng cũng chỉ có tám nghìn người này là đáng tin. Còn lại hơn mười hai nghìn binh lính là thuộc về ba đại gia tộc trong bốn đại gia tộc của Quảng Nam là Hoàng, Vi, Chu, ngang hàng với Mã tộc. Lúc đầu, Mã Chí Thư khởi nghĩa, bọn họ còn thờ ơ lạnh nhạt. Về sau thấy y quét ngang Lưỡng Quảng, liền lần lượt tới đầu hàng. Tuy rằng các thủ lĩnh đều được ban tước Vương. Nhưng không thể trông cậy vào mấy kẻ chỉ biết gió theo chiều nào thì theo chiều ấy được.
Về phần hai mươi nghìn binh lính còn lại, là hỗn hợp binh lính người Hán. Mã Chí Thư cũng không quá trông cậy vào bọn họ. Cơ bản là đem bọn làm dân phu để sai khiến.
Quả nhiên, thấy nguy cơ bị bao vây, nhóm binh lính người Hán bỏ lại binh khí, chạy thục mạng. Nhân số của bọn họ chiếm một nửa quân Mã, bọn họ vừa chạy trốn, liền dẫn đến tình cảnh binh bại như núi đổ.
Thủ lĩnh ba nhà Hoàng, Vi, Chu thấy vậy cũng chỉ si ngốc đứng nhìn. Bọn họ bảo tồn thực lực, xem tình hình rồi tính tiếp. Vì thế liền quay đầu ngựa lại, mang theo tộc nhân chạy trốn.
Nhưng bọn họ không biết rằng, bọn họ đã rơi vào kế của Địch Thanh. Trong binh pháp có câu “Quy sự vật át”, không thể xem thường dục vọng cầu sinh của con người. Nếu binh lính địch phát hiện không có đường sống, bọn họ sẽ nhất định liều mạng cầu sống.
Huống chi, trong tay ông ta chỉ có ba mươi nghìn quân đội, nghĩ muốn một ngụm nuốt hết năm mươi nghìn Mã quân, cũng chỉ là mơ mộng hão huyền!
Nhưng ông ta biết rõ, các lộ quân cấu thành nên Mã quân, trên thực tế mỗi người đều có tính toán riêng. Nếu tình thế thuận lợi, bọn họ đồng tâm hiệp lực tiến tới, một khi thấy tình thế không ổn, khẳng định là chia năm xẻ bảy, tranh nhau chạy trối chết. Cho nên ông ta ra lệnh cho hai cánh vây kín, rồi lại ra lệnh quân đội thả chậm tốc độ. Chính là muốn cho nhóm quân không thuộc dòng chính của Mã quân, rõ ràng mà cảm nhận được nguy hiểm bị vây quanh. Cũng làm cho bọn họ có đủ không gian chạy trốn.
Nhưng chủ lực của Mã Chí Thư, cũng không dễ bao vây như vậy. Sau khi ba nhà Hoàng, Vi, Chu rút khỏi chiến trường, vòng vây rốt cuộc khép lại.